NHỮNG ĐIỀU MÌNH HỌC ĐƯỢC SAU KHI THAM DỰ KÌ THI HSG QG SINH HỌC (PHẦN HAI) – WHAT I LEARNT AFTER PARTICIPATING IN THE VIETNAMESE BIOLOGY OLYMPIAD (PART 2)

Disclaimer: Bài post này cực kỳ mang tính chủ quan và cá nhân

Chào mọi người, K đã quay trở lại rồi đây. Đây là phần thứ hai trong chuỗi bài viết về những điều mình đã rút ra được sau hai năm tham dự kì thi HSG QG Sinh học. Lưu ý lại rằng đây là những thứ rút ra được từ kinh nghiệm của bản thân mình nên có thể nó sẽ không đúng với tất cả mọi người. Giờ hãy bắt đầu phần hai này.

4/ Thông minh không bằng siêng năng

Trước đây tuy từng nghe về câu này nhưng bản thân mình vẫn còn khá nghi ngờ về nó. Hồi học cấp hai mình biết và đã từng tiếp xúc với rất nhiều người cực kỳ thông minh (đặc biệt là trong môn toán), họ có thể giải những bài toán khó trong thời gian rất ngắn. Hơn hết các bạn ấy lại có vẻ luôn rất chill và ít khi thấy họ dùng hàng giờ để học. Trong khi đó dù mình có cố gắng sao vẫn không giỏi bằng họ. Thật sự lúc ấy mình đã xem họ là những thiên tài, con người không cần nỗ lực nhiều vẫn thành công.

Thế rồi khi vào cấp ba thì mình tham dự các kì thi, đặc biệt là kì thi HSG QG môn Sinh học. Lúc đầu mình cũng tưởng là môn này thì ai thông minh, thiên tài sẵn cũng lại ăn hết thôi. Thế rồi từ đó mình bắt đầu nhận ra sai lầm trong suy nghĩ bản thân 🙂

Trước tiên là với môn Sinh học, càng học càng thi nhiều mình mưới nhận ra được đặc thù của môn này. Sinh học, trước tiên là môn đặt nặng việc ghi nhớ một khối lượng kiến thức lớn, nên trước tiên là phải cày cuốc để nạp nhiều kiến thức vào rồi. Những bạn tuy thông minh nhưng nếu khi vào thi mà bị thiếu nhiều kiến thức quan trọng thì cũng sẽ gặp vấn đề. Tuy nhiên, giả sử nếu các bạn đều có lượng kiến thức như nhau thì những người siêng năng hơn theo mình vẫn lợi hơn. Trong khuôn khổ của việc thi HSG QG môn Sinh thì nó sẽ ở một số thứ gọi là các “chuỗi tư duy”. Cụ thể thì nó sẽ là một sơ đồ các hướng tư duy hay được vận dụng trong việc làm bài tập, ví dụ như thế này nhé: “Lên núi cao –> tăng cường hô hấp –> tăng thải CO2 –> pH máu tăng” . Tuy cho dù chuỗi tư duy này khồng thật sự đúng lắm trong mọi trường hợp (bản thân mình cũng không khuyến khích việc cứ giữ khư khư lối suy nghĩa này) nhưng nhìn chung thì đây là hướng tư duy mà các bạn được khuyên là nên và bắt buộc phải biết đối với kì thi HSG QG Sinh học. Với các bạn siêng năng thì sẽ rất dễ trong việc gặp, hiểu và ghi nhớ những chuỗi tư duy như thế này để áp dụng và tiết kiệm thời gian khi giải các bài tập môn Sinh học. Những bạn thông minh nhưng không học được các chuỗi tư duy này có thể vẫn tư duy ra được khi làm bài nhưng sẽ gặp một vài vấn đề như là tốn nhiều thời gian hơn hoặc thậm chí là tư duy theo một hướng hoàn toàn khác ( thật sự thì hoàn toàn có thể phát hiện ra lỗi tiềm năng trong chuỗi tư duy trên). Những bất lợi trên có thể khiến các bạn dù thông minh nhưng không siêng năng gặp khó khăn hơn những con người chăm chỉ.

Không chỉ với môn Sinh mà các môn học khác cũng thế. Mình cũng quen và từng nói chuyện với nhiều đứa bạn trong đội tuyển HSG QG các môn khác, kể cả môn toán. Các bạn ấy cũng nói rằng thật sự những thứ như luyện tập giải đề và học nhiều kiến thức thật sự cự kỳ quan trọng hơn thông minh thuần túy rất nhiều. Nó không chỉ là về các sơ đồ chuỗi tư duy mà còn là học được từ các lỗi khi làm bài để tránh trong tương lai hay thậm chí là học tủ các dạng bài có khả năng ra cao. Cho dù nghe hơi phũ nhưng sự thật là vậy. Tuy dù thông minh có cái lợi khi tư duy ra hướng giải quyết nhưng thật sự việc siêng năng, rút ra được những kinh nghiệm cũng như các hướng tư duy có ích thật sự cực kì có lợi trong không chỉ việc học thi mà còn trong nhiều thứ khác.

5/ Đôi khi cuộc sống có những thứ mà chúng ta không điều khiển được

Đây là thứ mình học được đặc biệt từ việc luyện lò. Như đã nhắc đến việc luyện lò ấy, những tỉnh thành có khả năng luyên lò nhiều hơn thì sẽ có khả năng đạt được kết quả tốt hơn. Lý do thì như đã nói, họ sẽ được tiếp xúc với nhiều dạng bài hơn, biết được nhiều lỗi và cách khắc phục hơn hoặc thậm chí là học được các dạng bài tủ. Đó chính là lý do mà các tỉnh thành đều tập trung vào việc cho học sinh đi luyện lò nếu muốn có được kết quả cao nhất trong cuộc thi. Bản thân mình trước đây cũng từng ca phán về sự bất công này.

Tuy nhiên như thế thì không có nghĩa là chúng ta không làm được gì. Thay vì than phiền về những thứ mình không điều khiển được ( và cũng không thể làm gì về điều đó) thì theo mình là nên tập trung vào những thứ mình có thể điều khiển được như là nỗ lực học tập. Dù cho không chắc rằng có thể bù được sự chênh lệch về những yếu tố không điều khiển được nhưng chắc chắn vẫn tốt hơn nhiều nếu như bạn không làm gì. Bản thân bạn sẽ được lợi từ việc này chứ không ai khác cả. Không chỉ trong vấn đề này mà còn là những thứ khác trong đời sống, cuối cùng mình tin rằng bằng một cách nào đó sẽ nhận được thành quả xứng đáng (ví dụ với mình là một giải nhì và một giải ba HSG QG).

Tóm gọn lại, điều mình rút ra là cuộc sống có thể có nhiều bất công và đôi khi bạn không thể làm được gì với chúng cả. Những thứ duy nhất có thể làm là cố gắng hết sức, tác động lên những thứ trong tầm kiểm soát và một ngày nào đó công sức sẽ được đền đáp.

That’s all! Mong mọi người sẽ tiếp tục đón đọc các bài viết tiếp theo trong chuỗi các bài viết NHỮNG ĐIỀU MÌNH HỌC ĐƯỢC SAU KHI THAM DỰ KÌ THI HSG QG SINH HỌC (WHAT I LEARNT AFTER PARTICIPATING IN THE VIETNAMESE BIOLOGY OLYMPIAD).

Chase excellence, success will follow
cre: idelehearts.com

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s