GIẢI MÃ KÌ THI HSG QG SINH HỌC P4 (HOW TO CRACK THE VIETNAMESE BIOLOGY OLYMPIAD): VI SINH VẬT HỌC

Xin chào mọi người, K đã quay trở lại rồi đây. Tiếp tục với series GIẢI MÃ KÌ THI HSG QG SINH HỌC (HOW TO CRACK THE VIETNAMESE BIOLOGY OLYMPIAD), đây chính là phần 4 của series với nội dung tập trung chính vào một chuyên đề khác trong kì thi này, chính là Vi sinh vật học. Tiếp nối tinh thần của series, mình sẽ hướng dẫn và cung cấp các bạn về các kiến thức cần thiết cho quá trình học và chuẩn bị cho phân môn này trong kì thi HSG QG Sinh học (ít nhất là vòng 1).

Note: mình xin nhắc lại rằng toàn bộ chỉ là chia sẻ cá nhân của mình, thành tích của mình thật sự không cao lắm (chỉ một giải Nhì và một giải Ba) nên có thể tồn đọng kha khá lỗi, chính vì thế mình khuyên các bạn có thể đọc bài này cộng thêm hỏi xin lời khuyên của các anh chị khóa trên từ đó xác định được lộ trình để cày Campbell cho phù hợp với bản thân và mục tiêu của mình nhất.

A- Mình học tài liệu gì

_Sách giáo khoa 10 nâng cao Sinh học

_Tài liệu chuyên và Bồi dưỡng HSG – Vi sinh vật học

_ Campbell 🙂

_ Cơ sở sinh học Vi sinh vật – 2 tập (well lát mình sẽ đi sâu hơn về hai cuốn này)

_ Các đề Olympic 30/4, Duyên hải Bắc Bộ,…

_ Đề HSG QG Sinh học các năm trước và tuyển tập đề IBO (các bạn có thể kiếm trên trang web chính thức của IBO)

_ Đề Olympiad Sinh học các nước khác (trang web Biolympiads)

B- Hướng dẫn Crack Vi sinh vật học

1)Nạp kiến thức

Trước tiên mình xin phép được nhấn mạnh rằng như thế này

“Dựa theo mình thấy các xu hướng ra đề của các năm gần đây của phần Vi sinh vật học thì thật sự là các câu hỏi phần lớn đều hỏi về những thứ như giải quyết vấn đề, yêu cầu chỉ cần nắm vững chắc các kiến thức ở mức độ trong tài liệu chuyên hay Campbell. Các bạn không cần phải đến mức học thuộc tất cả tên và tác hại của mỗi loại vi khuẩn 🙂 (cái đó đề cho thi Olympic =)))

ví dụ như một câu như thế này nhé, thật sự chỉ cần kiến thức chắc ở mức độ Campbell là đủ để xử rồi (đề ngày 1 kì thi HSG QG 2020)

Vậy bước đầu tiên, vẫn là nạp kiến thức nhé mọi người.

Với bước này thật sự thì theo mình thấy thì những nguồn tài liệu hợp để bắt đầu chính là Sách giáo khoa Sinh 10 (nâng cao), tài liệu chuyên và nếu có thể là bồi dưỡng HSG phần Vi sinh vật học. Chúng sẽ giúp các bạn hiểu được các khái niệm cơ bản như hô hấp hiếu khí hay quang tổng hợp. Khác với các phân môn khác khi mình thấy một quyển tài liệu chuyên là đủ chứ đôi khi không cần đến quyển bồi dưỡng HSG, thì với phân môn Vi sinh vật học mình khuyên các bạn nên đọc hai quyển song song để bổ trợ kiến thức cho nhau.

ví dụ như đây là một bảng tổng hợp các kiểu dinh dưỡng ở vi sinh vật rất hữu ích trong quyển Bồi dưỡng HSG mà tài liệu chuyên không có nè

Đương nhiên là một vài mục trong hai quyển này như ứng dụng vi sinh vật trong công, nông nghiệp hay xử lí môi trường là những phần theo mình thấy không cần phải chú tâm vào mà chỉ cần biết sơ sơ là đủ. Mình biết nhiều bạn sẽ phản đối khi mình nói có những phần chỉ biết sơ sơ là được nhưng thật sự trong series bài viết này mình đang nhắm đến mục tiêu là cuộc thi HSG QG Sinh học chứ không phải học sinh học nói chung hay làm nghiên cứu khoa học. Vì đề chỉ trú trọng vào các lĩnh vực nhất định nên chúng ta cũng đành phải chạy theo đề vậy 🙂

Theo sau sẽ là Campbell, well nếu các bạn sau khi đã đọc tài liệu chuyên và chuyển qua Campbell thì rất có thể sẽ thấy nản do Campbell thiếu một lượng kiến thức 🙂 (như không nhắc kĩ về các pha sinh trưởng của vi khuẩn). Có thể một vài bạn sẽ nảy ra suy nghĩ nếu kiến thức Campbell còn bị thiếu so với mấy quyển tài liệu chuyên thì học làm gì 🙂 Well, đó lại là suy nghĩ rất sai lầm 🙂 Campbell là kinh thánh sinh học đó quý vị, Đừng lười nhé ! Đọc Campbell thì sẽ phát hiện nhiều cái rất hay 🙂

well, cho các bạn chưa biết tế bào dị hình cố định nito không hô hấp hiếu khí được sống kiểu gì 🙂

Về cách đọc Campbell như thế nào thì các bạn có thể tham khảo phần hai trong series này nhé.

Well, vậy giờ nếu muốn kiến thức nâng cao hơn thì sao. Như đã nhắc đến ở bài “Sách và HSG QG Sinh học” và cũng như ở đầu bài viết này thì mình xin giới thiệu cuốn “Cơ sở sinh học Vi sinh vật” – 2 tập (Nguyễn Thành Đạt). Đây là cuốn theo mình thấy có lẽ là hợp lí hất đối với phân môn này (có thể có các quyển sách khác tốt hơn nhưng mình chưa tiếp xúc và cho đến giờ vẫn thấy bộ này là được nhất)

Tuy nhiên, bộ sách này cũng có một vài nhược điểm 🙂 Well, cái lớn nhất đó chính là trong sách có rất nhiều kiến thức hàn lâm mà theo mình nghĩ là đến mức cho sinh viên Y học ấy, nếu các bạn chỉ muốn đọc để chuẩn bị cho kì thi HSG QG Sinh học thì sẽ có nhiều đoạn đọc rất chán và chỉ muốn đi ngủ 🙂

Nói thế chứ sách cũng có nhiều cái hay lắm mọi người 🙂

Well, vậy phải xử lý như thế nào đây 🙂 ĐỌC CHỌN LỌC mọi người à. Còn đọc chọn lọc như thế nào đây ta?

Một cách khá đơn giản đó là sử dụng đề thi QG các năm trước và có thể là các kiến thức trong tài liệu chuyên hay Campbell từ đó để thiết lập nên một khung kiến thức mà mình sẽ học. Ý mình ở đây là các bạn không phải đọc hết tất cả kiến thức mà nên học những thứ bám sát theo đề thi và cấu trúc các tài liệu “chuẩn” như tài liệu chuyên/Campbell. Một cách khác là hỏi xin lời khuyên từ các anh chị đi trước mà xác định được các phần trọng tâm đó. Còn nếu mình phải review thì mình thấy rằng phần “Dinh dưỡng và phát triển của vi sinh vât” (tập 1) và “Di truyền và biến dị ở Vi sinh vật” (tập 2) là hai phần đáng đọc đó mọi người (đây chỉ là ý kiến chủ quan cá nhân của mình thôi nhé =)))))

2) Rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề

Well, nếu đã tới được bước này rồi thì xin chúc mừng mọi người !!! Cày hết đống kiến thức khó xơi ấy rồi thì giờ chiến với bài tập thôi.

Một nguồn bài tập đầu tiên mà các bạn có thể dùng đến đó chính là đề thi môn Sinh học của các kì thi như Olympic 30/4 hay Olympic Duyên hải Đồng bằng Bắc Bộ. Lý do mình khuyên các bạn sử dụng nguồn đề này vì trước tiên là chúng khá đa dạng, bao hàm rất nhiều khía cạnh của vi sinh vật học (cộng thêm có đáp án nữa). Những bạn nào mới học xong kiến thức mà chưa biết áp dụng chúng như thế nào thì việc rèn đề này sẽ khá hiệu quả đó mọi người. Đồng thời các câu hỏi không chỉ bao gồm dạng giải quyết vấn đề mà còn có những câu hỏi mang tính nhắc lại kiến thức, coi như là một cách khác để ghi nhớ đó mọi người

Note: Đây là một điều rất quan trọng, dựa trên kinh nghiệm cày đề suốt 2 năm rưỡi cảu mình thì thật sự đôi khi các đáp án không hoàn toàn chính xác đâu các bạn (nhất là với đề thi Olympic 30/4 🙂 Ngoài ra đôi khi các bạn chỉ thấy đáp án chỉ khai thác một hoặc hai con đường giải thích duy nhất trong khi còn nhiều cách khác để giải quyết hay trả lời cho vấn đề được đưa ra. Các bạn có thể thấy đáp án được cung cấp đôi khi xung đột với kiến thức của mình 🙂 (có thật đấy). Những lúc này thì cách tốt nhất là nên tìm kiếm sự giúp đỡ của các thầy cô hay anh chị. Đừng cứ khưng khưng là đáp án là đúng và đầy đủ hoàn toàn, thế là các bạn tự giới hạn lối suy nghĩ của mình đấy 🙂 Điều này thật sự có hại sau này không chỉ trong kì thi HSG QG Sinh học mà còn là làm khoa học hay nghiên cứu chuyên sâu. Hãy giữ cho mình một cái đầu mở và tiếp nhận kiến thức một cách có chọn lọc 🙂

Sau đó sẽ là các nguồn đề IBO và các đề Olympiad Sinh học các nước (Mỹ, Ấn Độ, Úc,…). Link truy cập mình đã để ở mục A, các bạn có thể tham khảo. Bản thân mình thấy không chỉ đề IBO mà các đề Olympiad các nước cũng chú trọng rất nhiều vào các bài tập liên quan đến giải quyết vấn đề. Ngoài ra theo mình thấy thì độ uy tín của các nguồn đề này ít nhất vẫn sẽ cao hơn các cuộc thi Olympic hay trại hè Sinh học nên rất đáng để rèn và học =)))

That’s all! Vi sinh vật học là một phân môn mà nhiều bạn cho là khó nhai trong kì thi HSG QG Sinh học, dù thế mình tin rằng bất cứ phân môn nào cũng sẽ khó nếu các bạn cứ có ý nghĩ như thế 🙂 Chuẩn bị kĩ là ăn được hết (còn nhiều yếu tố nữa nhưng cứ cho là thế đi 🙂 Xơi nó đi mọi người 🙂

Mong mọi người sẽ tiếp tục đón chờ các phần tiếp theo trong series của mình! Stay tuned!

source: me.me


5 bình luận về “GIẢI MÃ KÌ THI HSG QG SINH HỌC P4 (HOW TO CRACK THE VIETNAMESE BIOLOGY OLYMPIAD): VI SINH VẬT HỌC

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s