GIẢI MÃ KÌ THI HSG QG SINH HỌC P3 (HOW TO CRACK THE VIETNAMESE BIOLOGY OLYMPIAD): HÓA SINH – TẾ BÀO

Chào mừng các bạn đã quay trở lại với K. Đây chính là phần 3 trong series GIẢI MÃ KÌ THI HSG QG SINH HỌC (HOW TO CRACK THE VIETNAMESE BIOLOGY OLYMPIAD). Trong phần này mình sẽ đi vào hướng dẫn các bạn học tập và chuẩn bị cho phân môn đầu tiên, hóa sinh – tế bào.

Note: Mình xin nhắc lại rằng tất cả chỉ những thứ mình viết chỉ dựa trên kinh nghiệm cá nhân của mình và mình đang chia sẻ chúng. Cách học của mình có thể chỉ phù hợp với bản thân mình mà không phù hợp với các bạn, đồng thời có thể lộ trình học này chứa một số lượng lỗi như việc mình bỏ qua một vài phần mà bản thân mình thấy là không cần thiết tuy nhiên vẫn nằm trong chương trình học và ôn thi HSG QG (vẫn có thể dùng trong việc ra thi). Chính vì thế một lần nữa mình xin khuyên các bạn rằng đừng chăm chăm bám vào cái bài viết này mà thay vào đó hãy dựa vào nó để lập nên kế hoạch học tập phù hợp nhất với bản thân.

A- Các tài liệu mình đã sử dụng

Các bạn có thể tham khảo một vài sách mà mình đã sử dụng trong bài viết này, ngoài ra dưới đây là một vài tài liệu khác:

_Sách giáo khoa, tài liệu chuyên và bồi dưỡng HSG môn Sinh học của Bộ

_ Các đề thi HSG Olympic 30/4, Duyên hải Bắc Bộ, trại hè Hùng Vương,…

_ Đề thi HSG QG Sinh học các năm và đề thi IBO (các bạn có thể kiếm nguồn đề IBO tại đây )

_ Các tài liệu bồi dưỡng đội tuyển HSG QG Sinh học của tỉnh mình

_Một số đề thi Olympiad Sinh học các nước khác (link các bạn có thể tìm thấy ở đây)

B- Hóa sinh

Well, trước tiên mình xin nhấn mạnh rằng thật ra phần hóa sinh trong đề thi vòng 1 của chúng ta không thật sự đào sâu vào những thứ như cấu trúc cấu tạo của 20 loại loại acid amin đâu. Theo mình thấy thì kiến thức được hỏi ở phần hóa sinh phần lớn (nếu không phải là tất cả) tới mức độ nằm trong Campbell mà thôi.

Chính vì thế nếu nhắc đến nền tảng hóa sinh thì mình nghĩ các bạn cứ nắm vững chắc kiến thức trong Campbell là tạm ổn để chinh chiến rồi đó. Còn đối với việc nên đọc Campbell như thế nào thì các bạn tìm hiểu ở phần hai của series này nhé.

Một nguôn kiến thức hóa sinh nâng cao hơn mà theo mình thấy vẫn chưa đến mức sâu quá chính là tài liệu chuyên sinh học tế bào (hoặc/và bồi dưỡng học sinh giỏi sinh học tế bào)

cuốn của mình hơi nát =))))

Cụ thể thì nó là phần hai “Tổ chức phân tử của tế bào” nhé mọi người, bản thân mình thì thấy rằng kiến thức của nó kết hợp với Campbell là đủ để xử phần hóa sinh rồi.

Các bạn có thể tìm đọc các tài liệu sâu hơn về phần hóa sinh nhưng thật sự mình thấy có một vài thứ khá là thừa thãi không cần thiết mà các bạn có thể dành thời gian vào những thứ đáng để đầu tư hơn

Một ví dụ đó là các bạn không cần và cũng không nên nhớ bảng cấu tạo chi tiết 20 loại acid amin, mà thay vào đó chỉ cần nhớ tính chất hóa học ( tính tích điện, phân cực hay không phân cực) cũng như ký hiệu của các acid amin là đã đủ rồi. Thật sự những trường hợp như thế này áp dụng cho phần lớn kiến thức hóa sinh trong thi HSG QG, chính vì thế nếu muốn biết được rằng nên học các mảng kiến thức khác nhau tới mức độ như thế nào thì nên hỏi kinh nghiệm học tập từ các anh chị khóa trên nhé. Hóa sinh rất thú vị nhưng ở đây chúng ta đang học tập chuẩn bị cho kì thi HSG QG Sinh học và thời gian thì có hạn, chính vì thế nên kiếm một cách đầu tư thời gian và công sức một cách hợp lý

Đó là với việc tích lũy kiến thức, còn với việc rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề (problem-solving) thì như thế nào, với cái này thì mình xin đề xuất một số tài liệu dưới đây:

_Các đề IBO các năm, well các câu hỏi hóa sinh của IBO phần lớn chú trọng vào giải quyết vấn đề chứ không nằm ở hỏi cac kiến thức chuyên sâu nên bản thân mình thấy rất hợp với xu hướng ra đề hiện nay. Các bạn có thể tìm thấy các đề IBO cũ tại trang web chính thức của IBO.

_Đề Olympiad và các cuộc thi Sinh học các nước khác, thật sự thì đến năm lớp 12 mình mới tìm hiểu về các đề này, bản thân mình thấy thì các bài tập giải quyết – vấn đề chúng cũng khá đa dạng, và việc giải quyết các câu hỏi này cũng như là một cách để ôn tập lại kiến thức đã học. Một số đề đáng đọc có thể kể đến đề của Úc, Ấn Độ hay Mỹ. Các bạn có thể tìm kiếm những nguồn đề này tại trang web Biolympiads.

_Nếu các bạn muốn tìm kiếm nguồn tài liệu tiếng Việt thì ngoài các đề thi HSG QG Sinh học các năm thì mình xin giới thiệu quyển sách “Bồi dưỡng học sinh giỏi Hóa – Sinh Tế Bào” của anh Nguyễn Tấn Thành. Như mình đã chia sẻ trước đây thì quyển sách này không chỉ cung cấp kiến thức bổ ích mà còn là các bài tập giải quyết vấn đề thật sự rất hay.

ví dụ của một câu giải quyết vấn đề đơn giản mà thú vị đây các bạn

Đó tạm thời là các đề xuất của mình với môn Hóa sinh, có thể một vài bạn có thể tìm kiếm các nguồn tài liệu tiếng anh khác. Lướt qua các diễn đàn thì mình thấy có một cuốn sách được khá nhiều người nhắc đến là cuốn “Lehninger Principles of Biochemistry” , cuốn này thì thật sự mình chưa đọc qua nên không đưa ra được nhận xét gì về nó. Mình nghĩ các bạn trước khi nên đọc cuốn này hay bất cứ tài liệu nào khác cũng nên hỏi thăm ý kiến của các anh chị hoặc các thầy cô dạy đội tuyển để biết được cái nào phù hợp và đáng đọc còn cái nào thì không nhé. Cẩn thận đừng lấn quá sâu vào những thứ tuy hay nhưng không đáng để đào sâu và nên dùng khoảng thời gian đó để đầu tư vào các thứ khác hợp lý hơn!

C – TẾ BÀO HỌC

Well, ok, cơ bản theo mình thấy thì xu hướng ra đề thi của phần Tế bào học cũng khá giống với phần Hóa sinh, nghĩa là chúng thiên hướng giải quyết vấn đề thay vì học thuộc trả bài. Chính vì thế nên với bản thân của mình thì cách học của phần Tế bào học cũng không khác cho lắm với phần Hóa sinh, cũng với chừng đó tài liệu nhưng mình cũng sẽ cung cấp một số điểm khác nhau giữa hai phân môn này trong cách thức học.

_Với Campbell thì mình muốn nhắc mọi người rằng thật sự trong Campbell có rất nhiều phần minh họa sinh động, hay và hữu ích. Mình cảm thấy rằng thật sự rất khó để kiếm được những chỗ nào có hình minh họa tốt như Campbell. Đồng thời các biểu đồ hay bảng biểu trong Campbell cũng là thứ đáng để coi qua

một hình minh họa thật sự rất tuyệt vời về hoạt động của enzyme

Mình thấy một số bạn có xu hướng chỉ đọc Campbell chay mà ít chú ý đến các hình minh họa hay biểu đồ, Đặc biệt đối với phần Tế bào học thì mình muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của chúng.

_Với Tài liệu chuyên Sinh học tế bào thì thật sự đối với phần Tế bào học của cuốn này mình phải nhận định là đôi khi ở một vài chỗ (ví dụ như phần cấu tạo và bào quan của tế bào) nó còn khá sâu đến mức không cần thiết. Mình biết đây là cuốn cơ bản nhất mà bạn nào cũng được các giáo viên và có thể là các anh chị khóa trên khuyên phải đọc để thi HSG QG Sinh học. Tuy nhiên bản thân mình thấy phần lớn kiến thức trong cuốn này phù hợp hơn với kì thi Olympic 30/4 hoặc Duyên hải Bắc Bộ.

Đương nhiên mình không hề bảo các bạn đừng đọc cuốn này. Mình chỉ muốn giúp các bạn thoát khỏi mộng tưởng rằng tài liệu chuyên là các cuốn cơ bản nhất nên phải học thuộc làu làu toàn bộ. Nếu các bạn coi qua đề thi HSG QG Sinh học các năm gần đây, nhất là vào năm 2019 (năm vừa rồi) thì tất cả các câu đều là tập trung vào việc giải quyết vấn đề hơn là học thuộc. Chúng yêu cầu các bạn hiểu rõ những thứ cơ bản chứ không nhất thiết phải hiểu sâu (ví dụ như các bạn chỉ cần biết enzyme làm giảm năng lượng hoạt hóa và có thể là một số cách thức nó làm giảm năng lượng hoạt hóa chứ không nhất thiết phải đào sâu vào những thứ như nhiệt động học). Chính vì thế mình nghĩ rằng các kiến thức trong Campbell sẽ là phù hợp nhất và các bạn không nhất thiết phải đặt tài liệu chuyên Tế bào học lên ưu tiên. Sau khi nắm vững kiến thức trong Campbell các bạn có thể tìm qua cuốn này để củng cố một số kiến thức của mình, và nên dựa vào đề thi các năm cũng như lời khuyên từ anh chị để lập nên chiến lược mà chinh phục nó nhé.

Note*1: với các bạn lớp 10 mới vào trường thì theo mình thấy vẫn nên tập trung đọc quyển tài liệu chuyên trước do phần lớn các thầy cô trên trường sẽ dạy theo kiến thức của quyển tài liệu chuyên và các bài kiểm tra có thể cúng sẽ được dựa trên nó.

_Các tài liệu khác thì các bạn cứ áp dụng theo phần B mà chiến, đặc biệt là cuốn “Bồi dưỡng học sinh giỏi Hóa – Sinh Tế Bào” của anh Nguyễn Tấn Thành vẫn là siêu phẩm đáng đọc chi Hóa sinh – Tế bào học nhé.

That’s all! Kết thúc phần 3 của series GIẢI MÃ KÌ THI HSG QG SINH HỌC (HOW TO CRACK THE VIETNAMESE BIOLOGY OLYMPIAD). Mong bài viết của mình sẽ giúp được mọi người phần nào trong quá trình học và chuẩn bị cho cuộc thi HSG QG Sinh học. Các bạn hãy chờ đón các phần tiếp theo. Stay tuned!


Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s