ĐỌC SÁCH ĐÃ LÀM THAY ĐỔI THẾ GIỚI QUAN CỦA MÌNH NHƯ THẾ NÀO

Chào mọi người, K đã quay trở lại đây. Dạo gần đây mình đã và đang viết một series bài về Model United Nations (Hội nghị mô phỏng Liên Hợp Quốc), và có lẽ như mình đã tập trung quá đà cho series đó nên để làm mới nội dung cho blog này thì đây sẽ là một bài viết với nội dung mới hoàn toàn. “ĐỌC SÁCH ĐÃ LÀM THAY ĐỔI THẾ GIỚI QUAN CỦA MÌNH NHƯ THẾ NÀO”, đúng như tiêu đề của bài viết, đây là việc những cuốn sách đã làm thay đổi như thế nào về cách nhìn nhận cuộc sống.

cre: canva.com

Lưu ý: Bài viết hoàn toàn mang tính chủ quan và cá nhân của người viết.

Vậy trước tiên mình có lẽ nên giới thiệu sơ qua về một số cuốn sách sẽ được nhắc đến trong series này.

_Một vài sách của Jared Diamond (một trong những tác giả mình thích nhất)

Amazon.com: Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies ...
Amazon.com: Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed ...
The World Until Yesterday: What Can We Learn from Traditional ...
The Third Chimpanzee: The Evolution and Future of the Human Animal ...

_Một vài sách của Yuval Noah Harari (tiếc là còn cuốn “21 bài học cho thế kỷ 21” mình vẫn chưa đọc)

Book reviews: 'Sapiens' and 'Homo Deus' by Yuval Noah Harari | Ecsite

_Sách của Steven Levitt

Freakonomics: A Rogue Economist Explores the Hidden Side of ...
SuperFreakonomics: Global Cooling, Patriotic Prostitutes, and Why ...

_Một vài sách của các tác giả khác

Evolutionary Psychology: An Introduction by Lance Workman (2014-02 ...
The Selfish Gene: 30th Anniversary edition: Amazon.co.uk: Richard ...

Vậy trước hết thì các bạn có thể thấy được rằng những quyển sách này đều thuộc thể loại phi giả tưởng (non-fiction). Thật ra bản thân mình lúc đầu thì không hề có ý định đọc sách non-fiction, khi đó đối với mình thì việc đọc sách là để thư giãn thoải mái chứ không phải để căng đầu suy nghĩ nhiều. Hồi đó mình khá thích đọc trinh thám, thần thoại hoặc là giả tưởng =)))))

Thế rồi chuyện gì phải đến cũng đến, đến tầm hè năm lớp 10 lên 11 thì mình cảm thấy nên thử đọc một thể loại mới, thế rồi mình lên Goodreads để mò và đã may mắn làm sao khi kiếm được hai cuốn sách có thể gọi là chân ái của đời mình =)))

Amazon.com: Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies ...
Amazon.com: Sapiens: A Brief History of Humankind (9780062316097 ...

Cả hai đều là hai cuốn sách bàn về lịch sử của loài người. Trong khi “Homo sapiens” thì bàn về lịch sử loài người theo trình tự thời gian kèm theo các mốc quan trọng như cách mạng nông nghiệp và phân tích về ảnh hưởng cũng như bản chất của chúng thì “Gun, germs and steel” thì lại phân tích các nhân tố như khí hậu, địa hình ở các vùng khác nhau trên thế giới để trả lời cho một câu hỏi: “Tại sao dân cư ở lục địa này lại phát triển hơn dân cư ở lục địa khác?”. Đây đều là tác phẩm từ hai tác giả mà mình cực kỳ yêu thích và đã kiếm đọc những tác phẩm khác của họ

Thế hai cuốn sách này đặc biệt như thế nào mà lại trở thành chân ái của mình. Có thể nói trước khi đọc chúng thì hầu hết những thứ mình biết về lịch sử loài người hầu hết là qua các sách tranh thiếu nhi hay là các sách như “10 vạn câu hỏi vì sao” thôi. Lúc đó thì có thể nói là không biết do cách viết hay nội dung của chúng mà mình có một cái nhìn có thể nói là khá “màu hồng” về cuộc sống. Lúc đó thì mình cứ coi như rằng cách mạng nông nghiệp là một bước tiến cực kì vĩ đại trong lịch sử loài người (mà đúng là theo một số khía cạnh thì đó là một bước tiến vĩ đại) hay việc lý do mà sự sống bắt đầu ở châu Phi nhưng giờ thì dân cư ở các châu lục khác phát triển mạnh hơn là do dân cư châu Phi sống cổ hủ, không chịu tiếp nhận kiến thức mới. Giờ nghĩ lại mấy suy nghĩ đó đúng là ngu thiệt =))))

Thế rồi những suy nghĩ ngây thơ đó của mình đã có thể nói là bị đánh sập hoàn toàn. Một ví dụ chính là cách diễn giải của tác giả về mặt trái của cuộc cách mạng nông nghiệp. Trước đây mình chỉ biết rằng cuộc cách mạng này đã đóng góp rất lớn vào việc nuôi được nhiều người hơn, dẫn đến sự tăng dân số loài người. Tác giã đã dẫn chứng về việc, đi kèm với lợi ích về bùng nổ dân số thì sự thay đổi từ lối sống săn bắt hái lượm ăn đầy đủ các loại trái cây và hạt sang lối sống nông nghiệp với khẩu phần ăn chính tập trung vào những sản phẩm giàu tinh bột như lúa mì. Điều này đã dẫn đến một sự suy giảm trong chất lượng dinh dưỡng trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày, biểu thị bởi sự suy giảm trong hàm lượng canxi trong xương của con người từ thời kỳ nông nghiệp. Nói thật là những lầm tưởng thông thường lúc ấy của mình bị đánh sập hoàn toàn. Có thể nói đó là lúc nhận ra rằng: Thế giới vận hành không hề đơn giản mà thật sự rất phức tạp, đằng sau mỗi hệ quả là một chuỗi các nguyên nhân mà nếu nhìn nhận không kĩ thì rất dễ để bỏ qua.

Niềm tin đó càng được củng cố qua những cuốn sách như “Homo Deus”, “Collapse” hay “The world until yesterday” , những cuốn sách phân tích xã hội khác. Từ đó mà mình ít nhất cũng nắm được một phần về sự khác biệt của xã hội xưa và nay, các nhân tố ảnh hưởng đến sự tồn vong của xã hội hay là những thác thực mà thế giới hiện nay đang gặp phải. Một ví dụ khác là cách mà các nhân tố địa lý, khí hậu khác nhau ảnh hưỡng rõ rệt lên con đường phát triển khác nhau của các dân tộc, nhưng mình sẽ không đi sâu vào vụ này do thế thì dài lắm.Tóm lại thì quả thật mình rất bị ấn tượng bởi cách mà rất nhiều nhân tố tưởng chừng không liên quan đến nhau lại có thể tác động cùng nhau để tạo nên những sự thay đổi lớn như vậy. Một lần nữa, thế giới được vận hành một cách rất phức tạp.

Vậy đó là về sự vận hành của thế giới, của các xã hội hay có thể gọi là các tổ chức xã hội quy mô lớn. Vậy còn sự “vận hành” của mỗi cá nhân thì sao. Mình cũng không phải là học sinh ngành tâm lý học hay có ý định theo học. Chính vì thế ý tưởng đọc một cuốn sách tâm lý học nghe có vẻ khá xa vời với mình. Mình đành lên goodreads lần nữa để kiếm một vài cuốn dễ đọc hơn =))))

The Third Chimpanzee: The Evolution and Future of the Human Animal ...

Có lẽ phải bắt đầu với cuốn này trước. Lý do mình chọn nó thì có lẽ đầu tiên là vì đây là sách của Jared Diamond, còn thứ hai do quyển sách này không chỉ liên quan đến xã hội học hay con người mà còn cả một chủ đề khá quen thuộc với mình là tiến hóa. Quyển sách nay nói về sự tiến hóa của con người và các họ hàng của chúng ta, cũng như cách mà quá trình tiến hóa và chọn lọc tự nhiên đã định hình nên con người hiện nay. Liệu đạo đức là bản chất tự nhiên hay là công cụ sinh ra để đáp ứng với lối sống bầy đàn? Vì sao đàn ông lại rất quan tâm đến ngoại hình của phụ nữ? Phải nói là một lần nữa mình đã cực kỳ ấn tượng bởi góc nhìn tiến hóa để lý giải các câu hỏi tưởng chừng đơn giản, ngớ ngẩn nhưng lại có những lời giải thích truy tận đến vài triệu năm trước.

Thế nhưng góc nhìn này cũng không phải là không nhận nhiều chỉ trích, thế nên để có thể hiểu được nhiều hơn thì mình bắt đầu đào sâu vào chủ đề này. Thế là mình bắt đầu đọc các cuốn sách như “Evolutionary Psychology” và “The selfish gene”. Càng đọc thì mình càng khai sáng về cách mà quá trình tiến hóa đã định hình con người ngày nay như thế nào, không chỉ về mặt giải phẫu, sinh lý mà còn là tập tính hay thậm chí là bản năng. Qua góc nhìn tiến hóa hầu hết những thứ mình tưởng chừng như rất đơn giản lại có thể được diễn giải một cách mà mình chưa hề ngờ tới. Khá là sốc.

Không chỉ vậy mình còn đọc thêm hai cuốn khác tuy không thuộc chủ đề về tiến hóa nhưng cũng khá liên quan đó là “Freakonomics” và “Superfreakonomics”. Cuốn sách diễn giải cách mà các cá nhân khác nhau như nhà môi giới nhà đất hay võ sĩ sumo được thúc đẩy bởi các động cơ dưới những góc nhìn thú vị. Với sức mạnh của dữ liệu, tác giả đã vạch trần nhiều sự thật mới lạ mà hay bị bỏ qua bởi những lầm tưởng thông thường. Có thể tin hay không nhưng dữ liệu đã chứng minh rằng việc hợp pháp hóa phá thai thật sự có tác động lên tỉ lệ giảm tội phạm ở Mỹ. Những đứa trẻ nếu được sinh ra trong các gia đình mà người mẹ có ý định phá thai (và thường thì người bố sẽ không có mặt hoặc không đóng góp nhiều vào việc nuôi dạy đứa con) thường sẽ không có được môi trường lý tưởng, thậm chí là môi trường tệ hại để phát triển. Bằng cách ngăn chặn các tội phạm tương lai được sinh ra thì tỉ lệ tội phạm sẽ suy giảm một cách đáng kể. Chi tiết hơn thì các bạn có thể tham khảo tại đây. Thật sự cho dù các bạn có hứng thú với kinh tế học hay không thì hoàn toàn có thể đọc được và nên đọc để nhận ra đôi khi thế giới có thể vận hành một cách không ngờ tới như thế nào.

Thế mình học được gì về sự “vận hành” của mỗi cá nhân. Mọi hành động, mọi suy nghĩ dù, dù cho trông có vẻ tự nhiên hay ngớ ngẩn như thế nào đều có những nguyên nhân. Những nguyên nhân này, có thể sâu xa đến tận thế hệ tổ tiên của ông cha ta hay đơn giản chỉ là xuất phát từ trái tim của mỗi cá nhân. Đôi khi có một số lý do mà con người không bao giờ nghĩ đến hay đơn giản là không muốn thừa nhận, nhưng có rất nhiều bằng chứng đã chứng minh điều ngược lại.

Tóm lại, thông qua đọc sách, dù cho quên đi kha khá nội dung, mình rút ra được hai điều cực kỳ quan trọng:

1/Thế giới vận hành rất phức tạp

2/Mọi thứ đều có lý do của nó, từ rất phức tạp cho đến cực kỳ đơn giản dù cho bạn không muốn thừa nhận

That’ all! Như các bạn thấy, cho dù đã đọc cũng kha khá sách như vậy nhưng mình cũng chỉ thu được có hai thứ, damn. Dù thế nào thì hai điều đó cũng đã làm thay đổi thế giới quan của mình lẫn cách mình nhìn nhận sự việc. Trong tương lai mình sẽ cố đọc thêm nhiều sách hơn để biết đâu nhận ra được nhiều điều mới lạ =))))

Mong mọi người sẽ tiếp tục đón đọc các bài viết tiếp theo, See y’all!


Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s